CZYTELNIA

SAKRAMENTY

PIĘĆ ETAPÓW PRAWDZIWEGO OCZYSZCZENIA

Istnieje pięć warunków Sakramentu Pokuty. Sama spowiedź jest tylko jednym z nich. Żeby była ważna i skuteczna musimy jednak wypełnić pozostałe warunki. Niestety o tym często zapominamy.

Zanim przystąpimy do omówienia warunków dobrej spowiedzi proponuje lekturę przypowieści o synu marnotrawnym i miłosiernym Ojcu. Znajdziemy ją u św. Łukasza 15,11-24. Poniższe rozważania oparte będą bowiem na tekście Ewangelii.

Rachunek sumienia – czyli decyzja by wrócić do Ojca. Wydaje się, że rachunek sumienia to odpowiedź na pytanie o to, jak liczyć grzechy. Według Dekalogu, czy w oparciu o „kazanie na Górze”, według Ośmiu Błogosławieństw, czy Pawłowego Hymnu o miłości? A Rachunek sumienia ma sens tylko wtedy, gdy nie gubi się tej najważniejszej relacji: pójdę do domu Ojca i powiem gdzie się znalazłem. Dekalog, czy inne przykazania mogą nam tylko pomóc w ocenie naszej sytuacji. Nie należy też zaczynać od wyliczania grzechów. Najpierw należałoby zrewidować swoje postępowanie pod kątem oceny tego co osiągnąłem od ostatniej spowiedzi, na ile wypełniłem swoje postanowienia, jakie odniosłem zwycięstwo.

Żal za grzechy - czyli decyzja uznania swoich grzechów za złe. Samo określenie żal za grzechy może wprowadzać zamieszanie. Bowiem kojarzy się nam z poczuciem wstydu, niechęci, odrazy do czynu, żalu z powodu straty. Ale grzechy, które popełniamy, często wcale nie są dla nas nieprzyjemne. Jest wiele grzechów, które przynoszą nam konkretną korzyść, przyjemność. Zresztą na tym polega grzech, gdyby nie był pociągający, to byśmy go nie popełnili. Dopiero w wyniku głębokiej refleksji jesteśmy niekiedy wstanie dostrzec, że często ta nasza korzyść oznacza krzywdę innych, a i dla nas samych jest wątpliwa. Żal za grzechy to decyzja oparta na rozumnej ocenie, a nie na nieprzyjemnych emocjach, związanych z przekroczeniem przykazania.

Postanowienie poprawy - czyli decyzja na zmianę w moim życiu. W ewangelii czytamy, ze marnotrawny syn po zrewidowaniu swojej sytuacji postanowił: zabiorę się i pójdę do mojego ojca i powiem mu już nie jestem godzien nazywać się twoim synem, uczyń mnie choćby najemnikiem. Ojciec oczywiście się na to nie zgodził, ale ważna jest postawa syna, który idąc do ojca ma plan. Często na zadane w konfesjonale pytanie co postanawiasz, kapłan słyszy: „postanawiam poprawę”, „będę lepszy”. Ale co to znaczy? Konkretnie jaki masz plan? Co od teraz chcesz zrobić? Bo nikt z nas nie chce być przecież gorszy.

A bycie dobrym to żadna łaska. W postanowieniu poprawy chodzi o coś więcej. To ma być decyzja na zmianę życia. Dobre postanowienie poprawy decyduje również o tym jak owocna będzie spowiedź.

Szczera spowiedź - czyli decyzja na wyznanie: Ojcze zgrzeszyłem. Przy konfesjonale trzeba stanąć w całej prostocie faktu i wyznać: zgrzeszyłem przeciw Bogu i względem ludzi. Niektórzy pytają: a czy koniecznie trzeba wyznawać grzechy księdzu, czy nie można jakoś inaczej? Zaznaczę tylko, że każdy grzech poza osobistym złem, jest raną zadaną całemu Kościołowi. A Kościół jako wspólnota wierzących jest jak żywy organizm, który cierpi, gdy choroba i grzech dotyka człowieka. Posługa więc Kościoła jest tu konieczna. Gdy mówimy o szczerej spowiedzi warto też przypomnieć, że świadome zatajanie grzechów prowadzi do profanacji sakramentu. Ale gdy zapomnimy wyznać któryś z grzechów, wystarczy, że uczynimy to w pierwszej kolejności przy następnej spowiedzi.

Zadośćuczynienie - czyli wejście na ucztę. Spowiedź w swoim ostatecznym wymiarze jest świętem radości człowieka, który odzyskał swoją godność. Tak jak odczuł to marnotrawny syn, którego ojciec zapraszana do stołu, by razem świętować. Najważniejsza jest jednak świadomość darmowości przebaczenia. Zadośćuczynienie to przedłużenie radości z powodu powrotu do przyjaźni z Bogiem.

Dlatego chętnym sercem podejmujmy gotowość naprawiania zła. Z jednej strony ma to wymiar naprawczy, z drugiej pokutny i wychowawczy. Zadośćuczynieniem są często czyny ascetyczne, które formują i uczą.

Ks. Dariusz Marczak

| powrót