CZYTELNIA

SAKRAMENTY

ZNAKI BOŻEJ INGERENCJI

W czasie Wigilii Paschalnej, do której poprzednio wielokrotnie odwoływałem się, dokonuje się poświęcenia wody przeznaczonej do Chrztu. Obrzęd ten, dokonywany nad chrzcielnicą, rozpoczyna się od słów: „Boże Ty niewidzialną mocą dokonujesz rzeczy niezwykłych przez sakramentalne znaki”. Te słowa można z powodzeniem odnieść do każdego sakramentu. Bo sakrament dokonuje się mocą Bożą, za pośrednictwem znaków, a nie mocą człowieka. Te właśnie znaki są tu istotne.

Woda – jest głównym znakiem chrztu, jak wszyscy dobrze rozumiemy jest symbolem życia. Została przygotowana przez Boga w momencie stworzenia świata. Woda chrzcielna przypomina:

• wody potopu, które zniszczyły grzeszną ludzkość - Chrzest zaś usuwa grzech pierworodny
• wody Morza Czerwonego, które uratowały naród z niewoli egipskiej – Chrzest zaś wybawia z niewoli szatana
• wodę, która wypłynęła z przebitego boku Chrystusa na krzyżu – Chrzest jest zaś znakiem wylania wielkiej łaski Bożej.

Znak krzyża – jest wyznaniem wiary w Trójcę Świętą. W czasie obrzędów kapłan, rodzice i chrzestni czynią ten znak na czole dziecka, co oznacza, że dziecko należy do Chrystusa, który ofiaruje mu teraz swoją pomoc i łaskę.

Krzyżmo święte – olej poświęcony przez biskupa w Wielki Czwartek (w przypadku naszej diecezji obrzędu tego dokonało wraz z biskupem ponad 300 kapłanów w Wielki Czwartek w katedrze). Namaszczenie głowy dziecka krzyżem świętym oznacza wylanie darów Ducha Świętego. Olej ten używany jest również w obrzędach sakramentu święceń. Dawniej w ten sposób namaszczano królów, a w Starym Testamencie czytamy o namaszczaniu proroków. W momencie konsekracji krzyżma biskup wypowiada modlitwę: „Boże niech wszyscy ochrzczeni przeniknięci świętym namaszczeniem staną się Twoją świątynią i wydają woń niewinnego życia. Niech zgodnie z Twoją wolą otrzymując godność królewską, kapłańską i prorocką przyobleką się w szatę niezniszczalnej łaski.” Przypomina to o godności kapłańskiej każdego człowieka (prawo do przyjmowania kolejnych sakramentów), o zadaniu prorockim (modlitwa i wyznawanie wiary), o misji królewskiej (wezwanie do czynienia dobra i walki ze złem).

Biała szata – o pochodzeniu białej szaty pisałem tydzień temu, dziś tylko wyjaśnienie, że jest ona znakiem niewinności, czystości i nowego życia.

Świeca chrzcielna – Świecę tę zapala się od Paschału, który symbolizuje Chrystusa. Kapłan na rozpoczęcie Wigilii paschalnej śpiewa: „znamy już wymowę tej woskowej kolumny, którą na chwałę Boga zapalił jasny płomień. Chociaż dzieli się on użyczając światła, nie doznaje uszczerbku... niech ta świeca płonie, aby rozproszyć mrok tej nocy...” i zwiastuje nadejście nowego życia - Zmartwychwstałego Jezusa. Płomień świecy to płomień wiary, który ma płonąć w życiu ochrzczonego. Sama zaś świeca towarzyszy człowiekowi w kolejnych etapach życia: w dniu I Komunii Św., w święto Matki Bożej Gromnicznej, aż do ostatnich dni, gdy w godzinę śmierci zapala się ją przy łóżku konającego.

Zwyczajnym szafarzem Chrztu jest kapłan, ale, w sytuacjach nadzwyczajnych, np. zagrożenia życia, może dokonać go każdy. W szczególny sposób są o tym pouczeni lekarze i pielęgniarki na oddziałach położniczych. Gdyby istniało zagrożenie życia dziecka zaraz po urodzeniu, ochrzcić może lekarz, pielęgniarka a nawet rodzic. W obrzędach sakramentu najważniejsze jest to, bez czego sam sakrament by nie zaistniał. W teologii mówi się o materii i formie. Materią jest woda, w której zanurza się przyjmującego chrzest, lub polewa nią jego głowę. Formą zaś są słowa: „N., ja ciebie chrzczę, w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego.” Dokonujący chrztu musi wyrazić tylko wolę, że chce tego dokonać zgodnie z nauką Kościoła.

Ks. Dariusz Marczak

| powrót