CZYTELNIA

SAKRAMENTY

SAKRAMENT DOJRZAŁOŚCI CZY POŻEGNANIE Z KOŚCIOŁEM

Mamy za sobą refleksje nad chrztem, pierwszym z sakramentów chrześcijańskiego wtajemniczenia. Drugi, często zupełnie niedowartościowany, to bierzmowanie. Przekornie można stwierdzić, że dla wielu, którzy ten sakrament przyjęli, uroczystość bierzmowania była uroczystym pożegnaniem z Kościołem i to na dodatek z błogosławieństwem biskupa. Przyjął bierzmowanie „i tyle go widzieli”. Pojawi się dopiero, gdy znów będzie czegoś potrzebował. Następuje tu coś co należałoby nazwać profanacją tego sakramentu. A przecież jest to niezwykły sakrament, który łączy się z darami Ducha Świętego.

Sakrament bierzmowania udziela szczególnej łaski potrzebnej do dawania świadectwa wierze. Chodzi o uświęcenie otoczenia, w którym człowiek żyje, o przekaz wiary drogą świadectwa. Katechizm stwierdza, że Duch Święty w bierzmowaniu umacnia chrześcijanina, aby wiarę swoją mężnie wyznawał, bronił jej i według niej żył. Chodzi więc o trzy wymiary świadectwa: o wyznanie wiary wtedy, kiedy to jest potrzebne, o jasne stwierdzenie: jestem katolikiem, jestem człowiekiem wierzącym; chodzi o obronę wiary wtedy, kiedy przy nas poszczególne prawdy wiary są atakowane; i chodzi o świadectwo wiary dane czynem.

Chcąc odkryć bogactwo sakramentu bierzmowania, należałoby w Piśmie Świętym Starego Testamentu uważnie odczytać wszystkie opisy powołań prorockich. To są te chwile, w których Bóg wzywa konkretnego człowieka, by wziął odpowiedzialność za dwie wielkie wartości: za wiarę i za czystość sumienia. Prorok jest wysłany z misją do innych. W tym celu otrzymuje specjalne umocnienie, a Duch Święty, który przemawia przez proroków starotestamentalnych, prowadzi ich niezwykle trudnymi ścieżkami, aby głosząc wielkie wartości, umieli również dawać im świadectwo.

W liturgii znakiem sakramentu bierzmowania jest gest nałożenia rąk biskupa na tego, który sakrament przyjmuje, oraz namaszczenie jego czoła krzyżmem świętym. O poświęceniu tego oleju mówiłem przed dwoma tygodniami. Warto tylko dodać, że Kościół Wschodni uważa, że w tym konsekrowanym oleju jest obecny Duch Święty, tak jak w konsekrowanym chlebie i winie obecny jest Jezus Chrystus. Biskup, namaszczając olejem czoło bierzmowanego, wypowiada słowa: "przyjmij znamię Ducha Świętego". To jest istota sakramentu bierzmowania. W tym bowiem momencie Duch Święty nie tylko wypełnia człowieka, ale również wyciska na nim niezatarte znamię, które ma mu towarzyszyć przez całą wieczność. Dlatego bierzmowany ma wyróżniać się od reszty, to znamię powinno uzewnętrzniać się w codziennej postawie życiowej. Sakrament ten przyjmujemy wobec świadka. Stoi on i kładzie swoją prawą rękę na ramieniu bierzmowanego. O ile świadek przy sakramencie chrztu jest zobowiązany do wspomagania ochrzczonego w zachowaniu wiary, o tyle ten świadek opowiada się po stronie bierzmowanego jako przyjaciel, gotowy razem z nim toczyć walkę o najwyższe wartości. Do bierzmowania dodano jeszcze jeden gest, nie traktując go jako sakramentalny, ale jako podkreślenie i mocne wyrażenie tego, o co w sakramencie chodzi: mianowicie po bierzmowaniu biskup uderzał bierzmowanego w policzek. Było to nawiązanie do słów Chrystusa: jeśli cię kto uderzy w prawy policzek, nadstaw mu drugi. To uderzenie oznaczało, po pierwsze gotowość na cierpienie, oraz ewangeliczną postawę, by na cios nie odpowiadać ciosem. Tu nie chodzi o to, by się dać maltretować, bo pamiętamy, że Chrystus uderzony przed Annaszem zapytał: dlaczego Mnie bijesz? Chodzi o siłę wewnętrzną, o moc moralną, która jest znacznie większą potęgą, aniżeli przemoc. Kto stosuje przemocy, okazuje swą małość; ten, kto nie odpowiada tym samym, zachowuje się z godnością i odnosi nad nim zwycięstwo duchowe.

Dziś gest uderzenia w policzek wielu biskupów zastępuje serdecznym gestem oparcia ręki na ramieniu kandydata.

Ks. Dariusz Marczak

| powrót