Wstęp do Apokalipsy św. Jana

Księga Apokalipsy - dosłownie: Księga Objawienia - została napisana według najstarszej tradycji (Ireneusz, Hipolit, Klemens Aleksandryjski, Tertulian, Kanon Muratoriego) przez Jana Apostoła (Ap 1,9). Jak każda apokalipsa, tak również i księga Jana mówi o sprawach zakrytych przed zwykłymi śmiertelnikami. Wiedzę o tych sprawach otrzymuje autor Apokalipsy od Boga, i to w postaci widzeń, których jest w sumie siedem. Pierwsze z nich przedstawia scenę intronizacji, a potem gloryfikacji Jezusa - Odkupiciela i Zbawcy całej ludzkości, którego symbolem jest Baranek paschalny. Intronizowany ma w swych rękach zapieczętowaną siedmiu pieczęciami Księgę Żywota. Kolejne łamanie pieczęci określa proces stopniowego zbliżania się dnia sądu. Wizja druga przedstawia przebieg samego sądu, trzecia ukazuje Niewiastę obleczoną w słońce, nękaną przez siedmiogłowego smoka. Wizja czwarta opisuje siedem plag zsyłanych na grzeszników, piąta przedstawia walkę Baranka ze smokiem, szósta opowiada o tysiącletnim królestwie Chrystusa (dlatego wykorzystywana była przez millenarystów, głosicieli nauki o tysiącletnim ziemskim panowaniu Chrystusa), wreszcie ostatnia, siódma wizja ukazuje mieszkańcom ziemi wnętrze niebieskiego Jeruzalem.

Jak w każdej apokalipsie, tak też i w tych siedmiu wizjach niemal wszystko posiada znaczenie i wartość nie dosłownie, lecz symbolicznie. Uświadomienie sobie tego jest pierwszym warunkiem poprawnej interpretacji każdej apokalipsy, a więc i Apokalipsy św. Jana, w której, poza listami do siedmiu Kościołów, wszystkie pozostałe rozdziały nie zawierają - jak się zdaje - zbyt wielu danych historycznych. Jako ostatnia księga Biblii ukazuje Apokalipsa wizję dziejów ludzkości aż po ich kres, co więcej, rozświetla też w pewnym stopniu tajniki życia przyszłego. Powstanie księgi przypada na koniec I w. - niektóre partie są może wcześniejsze - i na ostatnie już chyba nawet miesiące życia sędziwego Apostoła-Ewangelisty, przebywającego na wyspie Patmos (1, 9), dokąd został zesłany dekretem banicyjnym cesarza Domicjana. Księga powstawała - jak się zdaje - stopniowo, przynajmniej trzema etapami, i była przeznaczona dla chrześcijan mieszkających i cierpiących na terenie Azji Mniejszej, co jest zupełnie wyraźnie powiedziane w siedmiu listach do siedmiu Kościołów tamtejszego regionu. Cierpienia wiernych pochodziły tam zarówno ze strony pogan, posiadających władzę, jak i ze strony Synagogi niechętnej rozwojowi chrześcijaństwa.

Księga, choć ukazuje kres czasów w wizjach pełnych grozy, ma jednak podnieść na duchu uciśnionych, niosąc im zapewnienie ostatecznego triumfu Chrystusa. Zapowiada równocześnie nieuniknioną karę dla ciemiężycieli. Ich zagłada nie będzie jednak natychmiastowa: Bóg będzie ostrzegał i karał stopniowo, czekając na ich nawrócenie.

W partiach bardziej dogmatycznych Apokalipsa, podobnie jak czwarta Ewangelia, przedstawia naukę o Chrystusie - Słowie Bożym, ukazywanym tu w postaci Baranka panującego nad całym Wszechświatem. Władzę swą nad wszystkim, co stworzone, posiada Baranek nie tylko z tytułu swej Boskiej godności, lecz także z racji odkupienia krwią własną całej ludzkości. Oblubienicą Chrystusa jest w tej księdze, podobnie jak niejednokrotnie w nauczaniu Pawła, Kościół. Obraz oblubienicy ma lepiej ukazać szczególną jedność Chrystusa z Jego wyznawcami.